Microsoft Server ailelerinin lisanslamasında OEM, kutu ve Open lisans modelleri aynı kurallar ile geçerlidir.
Tüm OEM server işletim sistemleri bir sunucu görevi görecek bir bilgisayar ile faturalandırılmalıdır. Yalnızca kurulan ve yapılandırılan bilgisayarda kullanılır ve taşınamaz. OEM olarak alınan bir Windows Server işletim sistemi 5 adet CAL (Client Access Licence) ile birlikte gelir.
Kutu lisans modelinde alınan server işletim sistemi ayrı olarak istenildiği zaman alınır, istenilen bilgisayara kurulu ve taşınma hakkına sahiptir. Kutu olarak alınan bir Windows Server işletim sistemi 5 adet CAL (Client Access Licence) ile birlikte gelir.
Open lisans kapsamında alım yapılmak isteniyorsa, 5 adet ürün satın alma şartı geçerlidir. (Server ve CAL )
Microsoft server ürünlerini 5 grup altında toplayabiliriz. Hangi ürünün hangi tabloya ait olduğunu aşağıdaki görebilirsiniz:

http://www.microsoft.com/turkiye/windowsserversystem/default.mspx
Microsoft sunucu ailelerini ve lisans gereksinimlerini tek tek inceleyelim.
Windows Server İşletim Sistemi Ailesi :
Windows Server ailesinin en son sürümü Windows Server 2008 R2' dir. Şimdiye kadar Microsoft tarafından üretilen en gelişmiş ve en üretken sunucu işletim sistemidir. Zengin kullanıcı deneyimi ve kullanışlı arayüzü ile IT yöneticilerinin sunucuyu rahatlıkla yönetmesini sağlar.
Windows Server 2008 R2 aşağıdaki sürümlerde bulunur:
Windows Server 2008 R2 Standard – Hem 32bit hem de 64bit sürümleri yer alır. OEM, kutu ve Open lisanslama modelinde satılır. Server + CAL modelinde lisanslanır. 4 CPU desteği vardır. Ürünle birlikte 1 sanal oturumu ücretsiz çalıştırma hakkı gelir.
Windows Server 2008 R2 Enterprise – Hem 32 bit, hem de 64 bit sürümleri yer alır. OEM, kutu ve Open lisanslama modellerinde satılır. Server + CAL modelinde lisanslanır. 8 CPU desteği vardır. Ürünle birlikte 4 sanal oturum çalıştırma hakkı gelir.
Windows Server 2008 R2 Datacenter – Hem 32bit, hem de 64 bit sürümleri yer alır. Volume Licence ve OEM kanalıyla satılır. Sunucu üzerine erişecek ve hizmet alacak her kullanıcı ya da aygıt için CAL alınması gerekir. Sınırsız sanal oturum çalıştırma desteği vardır. 64 CPU desteği vardır.
Windows Web Server 2008 R2 – Hem 32bit hem de 64 bit sürümleri yer alır. OEM, FPP ve Volume Licence kanalında satılır. Satın alınan Wndows Server 2008 R2 Web Edition dosya sunucu veya terminal sunucu olarak kullanılamıyor, üzerine active directory yapısı kurulamıyor. Yalnızca Web siteleri, web sayfaları, web uygulamaları ve web hizmetlerini uygulamak ve kullanmak için tasarlanmıştır. CAL lisanslarının alınmasına gerek yoktur.Sanal oturum desteği yoktur.
Itanium Tabanlı Sistemler için Windows Server 2008 R2 – Yalnızca 64 bit olarak tasarlanmıştır. Sınırsız sanal oturum desteği vardır. OEM ve Open lisans kapsamında satılır. 2TB Ram desteği vardır.
Windows Server 2008 R2 Foundation Edition – Yalnızca OEM olarak üretilir. Windows Server 2008 Standardın özelliklerini taşır. Max 15 kullanıcı sunucu üzerine erişerek, hizmet alabilir. Ayrıca CAL lisansının alınmasına gerek yoktur.
Eğer daha önceden yazılım güvencesi anlaşması ile birlikte alınan bir Windows Server 2003 R2 yada Windows Server 2008 ürünü varsa, Windows Server 2008 R2ye ücretsiz yükseltme hakkı sunulur.
Windows Server ürünleri satın alındıktan sonra, sunucu üzerinden hizmet alacak her kullanıcı yada cihaz için Client Access Licence (CAL) adı verilen kullanıcı erişim lisanslarının alınması gerekir. (Dosya erişimleri, yazıcı erişimleri, kullanıcı adı ve şifre doğrulama işlemleri vs). Eğer internet üzerinden bir web sayfasına erişim yapılıyorsa Windows Server CAL alınmasına gerek yoktur.
Windows Server 2008 R2 lisansı, sunucu yazılımına ait kullanma ve yazılımdan faydalanma hakkı tanırken, Windows Server 2008 R2 CAL lisansı ile sunucunun dahil olduğu ortamdaki kullanıcı yada cihazların, sunucu üzerinden aldığı hizmet lisanslanır. Bu CAL lisansları kullanıcı başına erişim lisansı (per user cal) veya aygıt başına erişim lisansı (per device cal) olarak 2 tipte satılır.
Per User ve Per Decice lisanslarının dışında network dışarıdan bağlanacak kullanıcılar için External Connector adı verilen 3 bir CAL tipi vardır. İş ortakları yada müşterilerin şirket ağına erişmesi isteniyorsa ya her bir kullanıcı için Windows Server CAL alınabilir yada bu kullanıcıların erişeceği Windows Server için External Connector alınabilir. Externak Connector, genelde firma dışından bağlanacak kullanıcı sayısının belli olmadığı ya da bilinmediği senaryolar için tercih edilir.
Per User ve Per Device olarak farklı adetlerde alınan CAL ları aynı sunucu üzerinden yönetebilirsiniz. Bu iki CAL tipi arasında herhangi bir fiyat farkı bulunmaz. Yazılım güvencesi anlaşması kapsamında user CAL ve Device CAL arasında geçiş yapılabilir.



Satın alınan Windows Server 2008 R2 lisansı ile birlikte, var olan eski sürüm kullanıcı erişim lisansları da yükseltilmelidir. Örneğin; firmada daha önceden alınan Windows Server 2003 R2 server lisansı ve Windows Server 2003 R2 CAL varsa, sunucu Windows Server 2008 R2'ye yükseltilirken, CAL larıda Windows Server 2008 R2 CALa yükseltmek gerekir
Eğer kullanıcılar Windows Server üzerindeki Terminal hizmetlerinden faydalanacaklarsa, Terminal sunucu yardımı ile bir yazılıma erişiyorlarsa, Windows Server CAL' a ek olarak, TS Cal lisansının da alınması gerekir. Windows Server 2008 için Terminal Server CAL olarak isimlendirilirken, Windows Server 2008 R2 için Remote Desktop CAL olarak isimlendirilir.
Satın alınan Terminal CAL lisanslarının, server üzerinde terminal servis ve terminal servis lisanslama hizmetleri kurulduktan sonra eklenmesi gerekir.
Windows Server ürünleri alındığında, Terminal Server Cal lisansı alınmadan 2 kullanıcı yönetici hakları ile sunucuya uzak masaüstü bağlantısı yaparak, sunucuyu yönetiebilir. Bu sayı arttırılmak istenirse, Terminal server cal alınması gerekir.
Windows Server 2008 ya da Windows Server 2008 R2 olarak alınan Terminal Cal lisansları downgrade edilerek, bir alt sürüm olan Windows server 2003 Terminal CAL olarak kullanılabilir.
Terminal Services hizmeti gibi, Windows Server 2008 R2 ayrıca Right Management Services özelliği içerir, bu özellikten faydalanması istenen kullanıcılar içinde RMS CAL alınması gerekir.
Ayıca satın alınan Windows Server 2008 Extermal Connector (EC) ve Windows Server 2008 Terminal Services External Connector (TSEC) lisanslarınında downgrade hakkından faydalanarak Windows Server 2003 EC ve Windows Server 2003 TSEC olarak kullanılma hakkı vardır.
CAL lisans paketleri genel olarak 5lik paketler halinde satın alınır. Satın alınan CAL paketlerinin Windows Server 2008 R2 ve Windows Server 2008 için sunucuya tanıtılmasına gerek yoktur. Yalnızca satın alınan CAL paketlerine ait belgelerin firmada bulunması yeterlidir. Windows Server 2003 ve Windows Server 2003 R2 için satın alınan CAL paketleri sisteme tanıtılır.
Windows Server ürünleri OEM ve FPP olarak alındığında 5lik CAL paketi ile birlikte gelir.
Sanallaştırma
Windows Server 2008 ve Windows Server 2008 R2 ürünleri sanallaştırma teknolojisi ile birlikte gelir.
-
Windows Server 2008 R2 Standard Edition 1 + 1
-
Windows Server 2008 R2 Enterprise Edition 1 + 4
-
Windows Server 2008 R2 Datacenter Edition 1 + Sınırsız
Sanal oturumlara kurulacak server işletim sistemleri ek bir lisans satın alımı gerektirmez. Ancak sanallaştırma yapısında fiziksel ortama kurulacak olan işletim sistemi, sanal oturumu yönetmek ve sanallaştırma yazılımını çalıştırmak amacıyla kullanılır.
Windows Server 2008 R2 Enterprise Edition kullanan bir fiziksel makinede 4 farklı sanal oturum kullanma hakkı gelir ve bu oturumlara, eğer kullanıcı isterse, Windows NT Server, Windows 2000 Server, Windows Server 2003, Windows Server 2003 R2 ve Windows Server 2008 lisanslarından kurulum yapabilir.
Windows Server 2008 R2 Enterprise lisansının üzerine 5. Sanal oturum kullanılmak istenirse, ek lisans alınması gerekir.
OEM , kutu ve Open lisans kapsamında alınan Windows Server 2008 R2 ürünlerinin alt versiyon kullanma hakkı vardır.Alt versiyondan faydalanılarak yapılacak kurulumlar için gereken yükleme dosyaları ve ürün anahtarı konuları için Microsoft lisanslama sayfalarına göz atabilir ya da 444 6787 numarası üzerinden Microsoft İletişim Hattına ulaşabilirsiniz.
Kaynaklar:
http://www.microsoft.com/windowsserver2008/tr/tr/licensing-faq.aspx
http://www.microsoft.com/windowsserver2008/tr/tr/licensing-overview.aspx
Yazar ceyhun çamlı
\\ tags: lisanslama nedir, lisanslama seçenekleri, windows server 2008 r2 lisanslama
Son Yorumlar