Solution for Your Systems

RPM ile paketleriniz yönetebilirsiniz bu konuyu RPM Nedir-Nasıl kullanılır? konusunda incelemiştik, fakat bir paketin yüklenmesi için gereken dependencies (bağımlılıklar) çözme yeteneği rpm'de olmadığından çoğu durumda kullanışlı değildir, bunun önüne geçebilmek için YUM (Yellowdog Updater Modified) adında bir paket yönetim aracı DUKE Üniversitesi tarafından geliştirilmiştir. YUM'un rpm den en büyük farkı bir paketin ihtiyaç duyduğu diğer paketleride kurabilir vebununla birlikte birden fazla repository üzerinde arama yapabilir,

Yum'dan önce genellikle up2date kullanılırdı.Paket yönetimi konusundaki tüm gelişmeler yum için yapılmaktadır.

Yum Komutları

yum komutları "yum <komut> <paket_ismi/isimleri>" şeklinde kullanılmaktadır,

aşağıda bazı yum komutları bulunuyor, daha geniş bilgi için "man yum" yardımını inceleyebilirsiniz,

yum install <paket_ismi/isimleri> //peket ya da paketler kurulur,

yum update <paket_ismi/isimleri> //paket_ismi girilmezse yüklü tüm paketler update edilir,

yum –obsolotes <paket_ismi/isimleri> //eski kalmış ismi girilen paket ya da paketleri günceller,

yum check-update //sistemimizde yüklü olan ve yeni versiyonu bulunan paketleri listeler,

yum remove <paket_ismi/isimleri> //paket ya da paketleri siler,

yum provides <dosya_ismi> //belirtilen dosyanın hangi paket tarafından yüklendiğini belirtir,

yum search <aranacak_kelime> //kullanılan repository lerde aranan kelimenin geçtiği paketleri listeler,

yum localinstall <paketin_bulunduğu_yer> //local de bulunan paketi yüklemek için kullanılır,

Yum Opsiyonları

yum opsiyonları "yum <opsiyonlar> <komut> <paket_ismi/isimleri>" şeklinde kullanılmaktadır,

aşağıda bazı yum opsiyonları bulunuyor, daha geniş bilgi için "man yum" yardımını inceleyebilirsiniz,

-y // işlemdeki tüm sorulara otomatik olarak yes cevabını verir,

-t // hatalar göz ardı edilir,

RedHat firması tarafından üretilen ve şu an bir çok unix dağıtımında kullanılan paket yönetim sistemidir.
Paket Nedir?

Paket yazılım ya da güncelleme ve bunlara ait konfigürasyon dosyalarıdır.Unix dağıtımlarındaki tüm yazılımlar bir veya birden fazla paketten oluşur.Yüklemek istediğiniz paketlerin işletim sisteminize ve mimarinize uygun olduğundan emin olun.Paket yükleme işi gerçekten çalışan sistemlerde ciddiye alınması gereken bir iştir benim önerim sisteminiz düzgün çalışıyorsa güvenlik paketleri dışında paket yüklememeniz yönündedir.

Yükleyeceğiniz her paketin README dosyasını incelemeniz gerekir, örneğin çalışma saatlerinde kapatamıyacağınız bir iş istasyonuna network arabirimi ile ilgili bir paket yüklediniz ve bu paket yüklemeden sonra sistemin restart edilmesini istiyor olabilir bu durumda bu paketin yüklenmesini uygun bir zamanda yapmalısınız. Yükleyeceğiniz paket ile ilgili bu tür bilgileri araştırmadan yüklemeniz doğru olmaz.

RPM'in 4 önemli fonksiyonu ve bunlara ait  opsiyonlar vardır,

• install
• uninstall
• query
• verify

Peki bu rpm paketlerini nerden bulabiliriz?

• internet üzerindeki bir çok rpm repository üzerinden(Önemli Not)
• RedHat Enterprise Linux cd / dvd sinden(Bu paketlere güvenebilirsiniz)
• Red Hat in kendi sayfasından(Bu paketlere güvenebilirsiniz)

İhtiyaç duyduğunuz paketleri güvenilir yerlerden indirmeye dikkat edin, Örneğin flash paketi diye kurduğunuz bir yazılım flash paketi yanında sisteminiz üzerinde çok önemli güvenlik açıkları oluşturulabilir. Bu sebepten aşağıda bahsettiği paket signatures konusunu dikkatle okuyun,

RPM isimlendirmeleri:

rpm paketlerinin isimlendirmesini aşağıdaki örnek üzerinden inceleyelim.

"flash-0.4.3-9.i386.rpm"

Paket ismi    "flash"
Versiyon        "0.4.3″
Release            "9″
Mimari            "i386″

Installing(Kurulum)

Aşağıda flash-0.4.3-9.i386.rpm paketin yüklenmesi gösteriliyor, sisteme root kullanıcısı olarak girin.

#rpm -ivh flash-0.4.3-9.i386.rpm

Aşağıdaki komutda paket yüklemelerinde kullanılabilir, yukarıdakinden farkı paket varsa update eder yoksa kurulum yapar.

#rpm -Uvh flash-0.4.3-9.i386.rpm

Aynı paketi tekrar yüklemeye çalışırsak bu paketin daha önce yüklü olduğuna dair bir mesaj alırız, biz yinede bu paketi tekrar yüklemek istersek (kurulu olana rpm paketi bozulmuş ya da orjinal konfigürasyonuna ihtiyaç duyabiliriz).

Aşağıdaki gibi –replacepkgs opsiyonuyla paketi yüklememiz gerekiyor;

#rpm -ivh –replacepkgs flash-0.4.3-9.i386.rpm

Bazı durumlarda yükleyeceğimiz bir pakete ait bir dosya daha önce kurulan bir paket tarafından kurulmuşsa "conflict" içeren bir hata alırız, biz yine de bu paketi yüklemek istersek –replacefiles;

#rpm -ivh –replacefiles flash-0.4.3-9.i386.rpm

Bazı paketlerin çalışabilmesi için farklı paketlere ihtiyaç duyabilir buna "package dependencies" denir, bu tür paket yüklemelerinde "failed dependencies: XXX is needed by YYY Suggested resolutions:XXX…rpm" şeklinde bir hata alınır,YYY yüklemek istediğimiz paket, XXX ise bağımlı olduğumuz paket ismidir.

#rpm -ivh YYY.rpm
error:failed dependencies: XXX is needed by YYY Suggested resolutions:XXX…rpm

Aşağıda önce YYY paketinin ihtiyacı olan XXX paketi sonra YYY paketi kuruluyor,

#rpm -ivh XXX.rpm YYY.rpm

Uninstalling(Kaldırma)

Aşağıda daha önce kurduğumuz flash-0.4.3-9.i386.rpm paketini -e opsiyonuyla kaldırıyoruz, dikkat ederseniz paketin tam ismi yerine paketin sadece isim kısmını kullanıyoruz;

#rpm -e flash

Bazı durumlarda kaldıracağımız bir paket başka bir paket tarafından kullanılıyor olabilir, bu durumda –nodeps opsiyonunu kullanabilirsiniz fakat bunu dikkatli yapmalısınız çünkü kaldırdığınız pakete ihtiyaç duyan diğer paketler çalışmayabilir,

Upgrading(Güncelleme)

Paket kurulumuna çok benzer,

#rpm -Uvh flash-0.4.3-9.i386.rpm

Önemli Not: Kernel yüklemelerinde -U opsiyonunu kesinlikle kullanmayın,

Bazı durumlarda bir paketin eski versiyonunu kullanmak zorunda kalabiliriz, bu durumda;

#rpm -Uvh –oldpackage flash-0.2.3-9.i386.rpm

Freshing(Tazeleme)

Upgrading(Güncelleme) işlemine benzer fakat upgrading işleminde paket varsa upgrade edilir yoksa yeniden yüklenir, burdaysa paket varsa güncellenir yoksa birşey yapılmaz;

#rpm -Fvh flash-0.4.3-9.i386.rpm

Elimizdeki tüm paketleri tazalemek/güncellemek için;

#rpm -Fvh *.rpm

Querying(Sorgulama)

/var/lib/rpm/ dizini altında sistemimize yüklü tüm paketlerin bilgisi bulunur,
Yüklü bir paketi sorgulamak için;

#rpm -q paket_ismi

#rpm -q flash

Aşağıdaki opsiyonları sorgulama yaparken -q opsiyonuyla beraber kullanabilirsiniz.
-a tüm yüklenmiş paketleri sorgular,

#rpm -qa //tüm yüklenmiş paketleri sorgular,

#rpm -qa paket_ismi //yüklenmiş paketler arasında paket_ismi nin olup olmadığını sorgular,

-f <dosya_ismi> bir dosyanın hangi rpm paketiyle yüklendiğini sorgular,

#rpm -f /bin/bash //bash dosyası hangi rpm paketiyle geldiğini gösterir, bash-3.2-24.el5 //benim sistemde yukarıdaki komutun çıktısı aşağıdaki gibidir,

-p <paket_dosyası> //kaldırılmış paketleri lister,

-i paket bilgisini gösterir,

# rpm -qi emacs

Name        : emacs                             Relocations: (not relocatable)
Version     : 21.4                              Vendor: Red Hat, Inc.
Release     : 20.el5                                 Build Date: Tue 11 Dec 2007 03:15:16 AM EET
Install Date: Mon 04 Jan 2010 10:32:46 AM EET   Build Host: hs20-bc1-5.build.redhat.com
Group       : Applications/Editors                  Source RPM: emacs-21.4-20.el5.src.rpm
Size        : 6726113                              License: GPL
Signature   : DSA/SHA1, Fri 21 Dec 2007 01:13:49 PM EET, Key ID 5326810137017186
Packager    : Red Hat, Inc. <http://bugzilla.redhat.com/bugzilla>
URL         : http://www.gnu.org/software/emacs/
Summary     : GNU Emacs text editor
Description :
Emacs is a powerful, customizable, self-documenting, modeless text
editor. Emacs contains special code editing features, a scripting
language (elisp), and the capability to read mail, news, and more
without leaving the editor.
This package provides an emacs binary with support for X windows.

-l paketin içerdiği dosyaları listeler,

# rpm -ql emacs //emacs paketine ait dosyaları listeler,

/usr/bin/emacs
/usr/bin/emacs-21.4
/usr/bin/emacs-21.4-x
/usr/bin/emacs-x
/usr/libexec/emacs
/usr/libexec/emacs/21.4
/usr/libexec/emacs/21.4/x86_64-redhat-linux-gnu
/usr/libexec/emacs/21.4/x86_64-redhat-linux-gnu/fns-21.4.1-x.el
/usr/share/applications/gnu-emacs.desktop
/usr/share/pixmaps/emacs.png

-s pakete ait dosyaların durumlarını gösterir,

-d paket dosyalarından dökümantasyon için olanları listeler,
#rpm -qd flash
/usr/share/doc/flash-0.4.3/COPYING
/usr/share/doc/flash-0.4.3/README

-c paket dosyalarından konfigürasyon için olanları listeler,

Verifying (Doğrulama)

Paket doğrulama sistemde yüklü olan paketle yüklemek istediğiniz paketin bilgilerini karşılaştırır, bu karşılaştırmada MD5 sum, permissions, type, owner, group bilgileri karşılaştırılır, karşılaştırma sayesinde yüklenen paketin orjinal paket olup olmadığı kontrol edilir,
-V opsiyonu doğrulama için kullanılır,
/bin/bash gibi tek bir dosyayı kontrol etmek için;

#rpm -Vf /bin/bash

Tüm paketleri kontrolü için;

#rpm -Va

Yüklediğiniz bir rpm paketi kontrolü için;

#rpm -Vp flash-0.4.3-9.i386.rpm

Paket Signature (İmza) Kontrolü

Bir paketin doğruluğunu (bozulup bozulmadığını), üzerinde değişiklik yapılıp yapılmadığı sistem güvenliği için önemlidir, bu kontroller için paket signature ları kullanılır;
flash-0.4.3-9.i386.rpm paketinin sadece md5sum kontrolü için aşğıdaki komut çalıştırılır ve sonucunda OK olmalı aksi durumda bu paketi kesinlikle yüklemeyin;

#rpm -K –nosignature flash-0.4.3-9.i386.rpm
flash-0.4.3-9.i386.rpm:md5 OK

Daha ayrıntılı bilgi için aşağıdaki gibi çalıştırılabilir;

#rpm -Kvv –nosignature flash-0.4.3-9.i386.rpm

Fakat md5sum değerinin tutması bir paketi yüklemek için yeterlimidir?, ben md5sum kontrolünü sadece indirme esnasında bir paketin zarar görüp görmediğini denetlemek için kullanıyorum;

Bir Geliştirici oluşturduğu paketi kendi GnuPG key'i ile işaretler, bu bize bu pakete güvenebileceğimizi gösterir,
GnuPG(GNU Privacy Guard) güvenli iletişim için kullanılan bir yazılımdır, GnuPG linux kurulumda yüklenir,
paketleri imzalarına göre yüklemek için Red Hat GPG key lerini sisteme tanıtmanız gerekir bu dosya RHEL DVD sinde bulabilirsiniz, bu dosyayı yüklemek için;

#rpm –import /media/cdrom/rhel/RPM-GPG-KEY-redhat-release

bu dosyayı import etdikten sonra, aşağıdaki gibi bir paketin güvenilirliğini kontrol edebiliriz, dikkat ederseniz sonuç OK,

#rpm -K eclipse-jdt-3.2.1-19.el5.x86_64.rpm
eclipse-jdt-3.2.1-19.el5.x86_64.rpm: (sha1) dsa sha1 md5 gpg OK

Paket yönetimi için rpm kullanılacağı gibi yum (Yellowdog Update Manager) ya da Package Manager yazılımıda kullanılabilir, yum kullanımını geniş bir konu olduğu için başka bir yazıda değineceğim,

Package Manager

Package Manager yazılımına terminal ya da console üzerinde "system-config-packages" komutuyla çalıştırılabilir,
genel görünümü aşağıdaki gibidir, bu aracı kullanarak rpm paketlerini yükleyebilir, kaldırabilir ya da listeleyebilirsiniz.
Bununla beraber "yum Repository Nasıl Oluşturulur" yazısında anlatılan kendi repository nizi oluşturuken kullanılan oldukça yararlı bir araçtır.

etc/gdm/ dizini altındaki custom.conf dosyası açılır bu dosyadaki [security] ve [xdmcp] satırları

aşağıdaki gibi değiştirilir. Daha sonra bu dosyanın tekrar okunması için gdm-restart komutu çalıştırılır;

vi custom.conf

[security]

AllowRemoteRoot=true //bu satır eklenerek root kullanıcısına remote desktop hakkı verilir,

[xdmcp]

Enable=true //bu satır eklenerek xdmcp protokolü etkinleştirilir,.

custom.conf yukarıdaki gibi değiştirildikten sonra "gdm-restart" komutu çalıştırılır.

yukarıda yapılan işlemleri "gdmsetup" komutuyla çağırılan "Login Window Preferences" penceresinden daha kolay yapabilirsiniz,

gdmsetup uygulaması gdm konfigürasyonu yapmak için kullanılır bu uygulama aracıyle bir çok gdm ayarı yapılabilir ama unutmayın tüm gdm konfigürasyonunu burdan yapamazsınız, gdmsetup programında 5 tab vardır;

aşağıda bizi ilgilendiren kısımları açıklıyoruz.

Local tab:

Remote tab:

Bu kısımda remote desktop style ını seçebilirsiniz, xdmcp ayarlarını değiştirebilirsiniz,

Accessibility tab:

Security tab:

bu kısımdaki "Allow local system administrator login" seçilerek root kullanıcısına remote desktop hakkı verilir,

Users tab:

remote desktop hakkı vermek istediğimiz kullanıcıları seçebiliriz,

Not: gdmsetup programıyla yukarıdaki ayarları yaptıktan sonra bunların geçerli olabilmesi için "gdm-restart" komutunu

çalıştırmak gerekir, bu komut tüm remote kullanıcılarını kapatacaktır,

Not: Unutmayın eğer bu işlemleri yapmak istediğiniz makinaya uzaktan ssh ya da rlogin gibi bir yöntemle bağlanıyorsanız ilk yöntemi uygulamak zorundasınız(tabi her hangi bir xming gibi X çalıştırmıyorsanız ).

Ayrıca gdmsetup komutuyla istenilen tüm ayarları yapmaya yeterli olmaz.

GNU/Linux aracılığıyla rdp bağlantısını nasıl gerçekleştireceğimizi anlattığım bu makalenin sonuna geldik. Umarım yararlı olmuştur.

Bu makalede Red Hat Linux kurulumunu anlatacağım. Bu sürümün kurulumunu seçmemin nedeni yeni sürümlerde de kurulum aşamaları hemen hemen aynı olmasıdır.

Elinizdeki Red Hat DVD ya da CD siyle sisteminiz başlatın, ve gelen ekranı ENTER tuşuyla geçin;

Bu kısımda elinizdeki kurulum DVD ya da CD sinin kurulumdan önce test ermek için OK bu işlemi geçmek için Skip tuşuna basın;

Ve kuruluma NEXT diyerek başlıyoruz;

Kurulum esnasında kullanılacak dil seçilir,

Klavye seçimi yapılır;

Disk bölümlendirmesini biz yapacağımız için 2. seçeneği seçeiyorum;

Kurulum yapacağımız disk üzerindeki bilgilerin silineceği uyarısı yapılıyor;

Disk bölümlendirmeye sıra geldi, aşağıda sistemimdeki disklerin listesini görüyorsunuz,

New tuşuna basıp sistemimizin açılış dosyalarının yükleneceği ve olmazsa olmaz olan 100MB' lik /boot bölümünü aşağıdaki gibi oluşturuyorum;

Ve tekrar New tuşuna basarak sistemimdeki diğer bölümler için diskin tüm boş alanına "physical volume(LVM)" olarak ayarlayıp OK tuşuna basıyorum;

Bu ayarlardan sonra disk bölümlendirmesi aşağıdaki gibi görünecektir;

Şimdi LVM kısmına girip burda Add diyerek 512 MB lık swap alan oluşturuyoruz;

LVM kısmında bu kez diskin geri kalanı için / bölümü oluşturuluyor;

Diskin son görünümü aşağıdaki gibi olacaktır;

Boot loader ile ilgili ayarları kontrol edip Next diyerek geçiyoruz;

ben DHCP ve IP adreslerini otomatik alması için gelen ekranı olduğu gibi bıraktım, eğer bu ayarları yapmak istiyorsanız edit tuşuna basıp kendi ayarlarınızı yapabilirsiniz, hostname kısmını ben "sistem1″ olarak girdim;

firewall ile ilgili uyarıyı proceed tuşunu seçip geçiyoruz;

Yükleyeceğiniz ek dil paketlerini seçebilirsiniz;

timezone seçiyoruz;

root kullanıcısının şifresini belirliyoruz (en az 6 karakter ya da harf);

kurulacak yazılım paketlerini seçiyoruz;

Next diyoruz;

Kurulum Başlıyor;

Kurulum Ayarları Başlıyoruz;

Lisans sözleşmesini kabul ediyoruz;

Tarih ve Saat ayarlanıyor;

Ekran Ayarlarını yapıyoruz;

Register ayarlarını geçiyoruz;

Register ayarlarını geçiyoruz;

Sisteme root kullanıcısı dışında "ceyhun" adında bir kullanıcı ve bu kullanıcıya ait şifre atıyoruz;
Ses kartını test edebilirsiniz;

Ek yazılım kurulumu yapacaksanız diğer DVD ya da CD' yi takmalısınız ben yapmayıp NEXT tuşuna basıyorum;

kurulumu tamamlıyoruz;

ve aşağıdaki gibi sisteme root ya da kurulum esnasında olşturduğunuz kullanıcıyla giriyoruz;

PfSense ve FreeNAS sistemlerimizi kurduk. Fakat bazen bu gibi sistemlerin dosyalarıyla ilgili işlemler yapmamız gerekir. Bu durumda ara yazılımlar kullanabiliriz. Bu bizim komutlarla uğraşma zorunluluğumuzu ortadan kaldırır. Bu yazımızda en çok kullanılan programlardan biri olan winSCP'yi görelim.

Programı indirme adresimiz http://winscp.net/eng/download.php

Program ilk açıldığı zaman bağlantı yapılacak ekran geliyor. Buradan Host Name kısmına ip yada bilgisayar ismi yazabilirsiniz. Sırasıyla Username kısmına adı, password kısmına şifreyi yazdıktan sonra isterseniz Login ile kaydedin. İsterseniz Save ile bu bağlantıyı hafıza alın. Bir daha bunları tekrar tekrar yazmak için uğraşmazsınız.

Dikkat etmeniz gereken nokta kullanıcı kısmında. Ben pfSense üzerinde işlem yaparken ceyhuncamli isimli kullanıcı adıyla bağlantısı kullanıyordum. Fakat konsola bağlanarak yapacağım işlemelerde root kullanıcısını, webgui ile işlem yapacaksam da admin kullanıcısını kullanmam gerekiyor.

İlk bağlantıda sunucu ve aranızda bir anahtar oluşturup bunu isterseniz hafıza almak istediği soruyor. Bu anahtarı güvenli bir bağlantı olması için hafızaya alıyoruz ve bu adım bir dahaki bağlantılarda karşımıza çıkmıyor.