Katılımsız kurulum (unattended installation), kurulum sırasında sorulan soruların yanıtlarının önceden hazırlanan bir dosyadan (yanıt dosyası) sağlandığı ve kurulumun da bu yanıtlara göre otomatik olarak yapıldığı bir kurulum yöntemidir. Örneğin; On tane bilgisayara (genellikle benzer türde) Windows Server 2003 ya da Windows XP kurulumu yapılacağını düşünelim. Her birinin başında oturup kurulum işlemini manuel (interaktif) olarak yapmak uzun zaman alacaktır. Diğer yandan kurulum işlemini daha önceden hazırlanmış script dosyaları, imajlar v.b. aracılığıyla otomatik olarak yapmak mümkündür.
Değişik katılımsız kurulum seçenekleri olabilir:
•Bir yanıt dosyası (kurulum sorularının yanıtlarını içeren bir metin dosya) aracılığıyla kurulum seçeneklerini yanıtlamak ve kurulumu katılımsız (unattended) olarak gerçekleştirmek. (Yanıt dosyası, program CD’si içinde yer alan setupmgr.exe aracılığıyla oluşturulur). Dosyanın adı genellikle unattended.txt ya da winnt.sif olarak düzenlenir.
•Kurulu bir sisteminin imajını diğer bir bilgisayara kopyalaması için hazırlamak. (Sysprep)
•RIS (Remote Installation Service) tekniği ile istemcilerin işletim sistemi kurulumunu bir sunucu aracılığıyla otomatik olarak yapmak
•Bir bootable CD-ROM kullanılması
Bir yanıt dosyası, bir metin düzenleyici ile manuel olarak ya da otomatik olarak Setupmgr.exe yardımcı programı aracılığıyla (program sayesinde) yaratılır ve genellikle unattend.txt olarak adlandırılır. Ardından da kurulum sırasında aşağıdaki şekilde kullanılır:
Unattend.txt
Kurulum komutu:
winnt32 /unattend:<answer dosyası>
Örnek: winnt32 /unattend:d:unattend.txt
NOT : Windows Server 2003/XP CD’sinde SUPPORT\TOOLS klasöründe yer alan DEPLOY.CAB için yer alan setupmgr.exe programı “unattend.txt” ve “unattend.bat” dosyalarını yaratmak için kullanılır.
» Answer.txt bütün bilgisayarlar için kullanılacak bilgileri içerir. Bilgisayara özel bir düzenleme yapılacaksa UDF dosyaları yaratılır.
» UDF (Uniqueness Database File) dosyaları yaratılır. UDF dosyaları answer dosyalarındaki değerleri değiştirmeyi ve yeni değerler eklemeyi sağlar. Böylece çok sayıda bilgisayara otomatik kuruluş yapılır.
» UDF dosyaları da answer dosyası gibi metin dosyasıdır ve genellikle uattend.udf olarak adlandırılır.
SYSPREP
Disk üzerindeki işletim sistemini çoğaltmak için hazırlar.
Disk duplikasyon işlemi şu adımlardan oluşur:
1. Bir test bilgisayar üzerinde Windows Server 2003 kurulur ve yapılandırılır.
2. Uygulamalar kurulur ve yapılandırılır.
3. Test bilgisayarı üzerinde Sysprep.exe programı çalıştırılır.
4. Sysprep.exe programı sysprep.inf dosyasını yaratır. Bu işlem için ayrıca Setup Manager’da kullanılabilir. Sysprep.inf dosyası bir yanıt dosyadır.
5. Bilgisayar restart edilir (yeniden başlatılır). Üçüncü-parti bir disk imaj (disk clone) programı ile bir master disk imajı yaratılır.
6. Disk imajı paylaşılan bir klasöre ya da CD üzerine kaydedilir.
7. Yaratılan imaj çok sayıda hedef bilgisayara kopyalanır.
8. Ardından hedef bilgisayarlar açılır. Mini-Setup programı aracılığıyla kuruluş otomatik olarak yapılır.
System Preparation Tool (Sysprep.exe), master bilgisayarın hard diskini çoğaltılmak üzere kopyalar. Sysprep.exe çalıştırıldıktan sonra bir third-party (üçüncü parti) program ile disk imajı diğer (hedef) bilgisayarlara kopyalanır. Örneğin Norton Ghost ya da PowerQuest DriveImage gibi.
System Preparation Tool (Sysprep.exe) programının ana görevlerinden biri, SID (Security Identifier) ve diğer bilgisayara özel bilgileri silmek ve hedef bilgisayara göre yeniden yaratılmasını sağlamaktır.
Sysprep.exe programının kullanımındaki anahtarlar şunlardır:
Anahtar Açıklama
-quiet Herhangi bir kullanıcı etkileşimi olmadan çalışır.
-pnp Kuruluş programının Plug and Play aygıtları bulmasını sağlar.
-reboot Test bilgisayarını restart eder.
-nosidgen Hedef bilgisayar üzerinde
RIS (Remote Installation Services)
Windows XP Professional işletim sistemini, Windows 2000 Server ve Windows Server 2003 olanaklarıyla uzaktan otomatik olarak kurulabilir. RIS Server, Windows 2000 Server ya da Windows Server 2003 üzerinde yapılandırılır. Ardından Windows XP’lerin ya da Windows Server 2003 dahil diğer işletim sistemlerinin kurulumu otomatik olarak yapılabilir.
Remote Installation için Windows Server 2003 ortamının olması ve Windows XP kurulacak bilgisayarların da remote boot özelliğine sahip olması gerekir.
PXE (Pre-Boot execution Environment) boot ROM’a sahip olan bir network kartı ve BIOS desteğidir. PXE, bilgisayarın işletim sisteminin uzaktan (boot server’dan) yüklemesini sağlar.
Bilgisayar açıldığında F12 tuşuna basılarak mevcut bir DHCP server’dan IP adresi alması sağlanır. Ardından RIS Server üzerindeki istenilen imajlardan birisi seçilir ve kuruluş başlatılır.
Uzaktan Kurulacak İstemci Bilgisayarın Özellikleri
Remote Installation işlemini destekleyecek olan client (istemci) bilgisayarlar şu özelliklere sahip olmalıdırlar:
- Network PC (NET PC) spesifikasyonunu karşılamalı.
- PXE (Pre-Boot execution Environment) boot ROM’a sahip olan bir network kartı ve BIOS desteği. PXE, bilgisayarın işletim sisteminin uzaktan (boot server’dan) yüklemesini sağlar.
- Network kartı için uzaktan kuruluş boot disketi.
Network Adaptörü PXE boot ROM’a sahip değilse ya da BIOS network üzerinden başlatmaya uygun değilse Rbfg.exe ile uzaktan kuruluş disketi hazırlanır.
Rbfg.exe yardımcı programı RIS Server üzerinde \RemoteInstall\Admin klasöründe bulunur.
RIS tekniği, networkteki bir sunucu üzerinde gerekli dosyaların yüklenmesine ve yapılandırılmasına dayanır. Ardından Preboot eXEcution Environment (PXE) özelliği olan bir istemci açılarak kurulumu sunucu üzerindeki yapılandırılmış bilgilerden yapması sağlanır.
RIS yapılandırmasında; önce bir RIS Server oluşturulur. Bu işlem için bir Active Directory Domain Controller, DNS ve DHCP (hepsi aynı server olabilir) gerekir. RIS Server, RiSetup.exe programıyla oluşturulur. Kurulacak işletim sisteminin imajını içerir.
RIS işletim sistemini istemci bilgisayarlara dağıtmak için değişik formatları destekler:
1. Basit kurulum: Bu basit şekilde RIS yalnızca işletim sisteminin kurulum dosyalarını depolar.
2. Script ile kurulum: Bu kurulum şeklinde önceki sisteme katılımsız kurulum (unattended installation) scripti eklenir. PC açılır ve disketten boot eder.
Kurulumların pratikte nasıl gerçekleştirildiğine dair uygulama videolarını da kısa bir süre sonra yayınlayacağım. Buraya kadar olan kısım umarım yararlı olmuştur.
Son Yorumlar