Solution for Your Systems

Windows Server 2003 ve Windows XP Professional İşletim sistemlerinde kaynaklara erişimi kontrol etmek için iki tür izin (permission) mekanizması geliştirilmiştir.

• NTFS Permsissions
• Shared Folder Permissions

NTFS izinleri (permissions), yerel sistem ve network üzerindeki dosyalara/klasörlere erişimin kontrol edilmesinde kullanılır ve NTFS formatlı diskler üzerinde verilir.

Windows güvenlik sistemi içinde, kullanıcıların erişeceği dosyaların, klasörlerin ve yazıcıların belirtilmesi mümkündür. Bu erişimde izinlerin (permissions) rolü büyüktür.

Örneğin bir klasöre (folder) erişim için herkese (everyone) okuma (read) izni verilebilir. Ya da daha spesifik izinler kullanıcılara verilir (allow) ya da engellenir (deny).

Shared Folder izinleri ise bilgisayara uzaktan (diğer bir bilgisayarda) erişimi düzenleyen izinlerdir. Diskin formatının NTFS ya da FAT32 olması fark etmez. Özellikle network (LAN) ortamında kaynakların paylaştırılması için bu izin de gerekir.

Shared Folder izinleri:

• Full Control 
• Change
• Read                

Read izni, kullanıcının kaynağa erişmesini sağlar. Ancak içerikte herhangi bir değişiklik yapılamaz. Change izni, kaynak üzerinde değişiklik yapılmasını sağlar. Change izni silmeyi de sağlar. Full Control izni söz konusu kaynak içeriğinde yer alan herhangi bir dosyanın/dosyaların üzerindeki tanımlı bütün işlemleri ve izinleri de yönetmeyi sağlar. Bu nedenle bu iznin herkese verilmesi kaynak güvenliği açısından doğru bir uygulama değildir.

“Allow” ve “Deny” Düzenlemeleri

Windows Server 2000 ve 2003’te izin sistemi Allow ve Deny olarak düzenlenmiştir. Allow, nesne üzerinde verilen izinleri belirtirken, Deny ise verilmeyen izinleri (engellemeleri) gösterir. Genel kural, kullanıcılara yapacağı iş için minimum izinleri vermektir. Bu sayede sistem kaynakları güvenli biçimde kullanılabilir.

NTFS dosya sistemi ile formatlanmış disk alanlarında uygulanan izinlerdir. Bu izinler, lokal ya da network üzerinden erişen kullanıcı ve grupların dosya ve klasöre erişimi belirler.

Disk alanlarının daha güvenli bir şekilde korunması ve yetkilendirilmesi için NTFS disk formatının seçilmesi ve NTFS izinlerinin verilmesi gerekir. Bunun dışında güvenlik anlamında birçok düzenlemenin yapılabilmesi için, örneğin Active Directory kurulumu, sıkıştırma (compress), disk kotaları, EFS gibi güvenlik özellikleri açısından da diskin NTFS formatlı olması gerekir.

Windows Server 2000 ve 2003’te NTFS izinlerinde de izin sistemi de Allow ve Deny olarak düzenlenmiştir. Allow, nesne üzerinde verilen izinleri belirtirken, Deny ise verilmeyen izinleri (engellemeleri) gösterir.

Genel kural, kullanıcılara yapacağı iş için minimum izinleri vermektir (allow). Verilmiş izinlerden bir kısmı geri almak ya da tümüyle engellemek için Deny kısmı kullanılır.

Paylaşılmış bir kaynak üzerinde Deny düzenlemesi genellikle uygulanmaz. Bu özellik, kullanıcılara ya da gruplara önceden atanmış olan belirli izinleri geçersiz kılmak (override) için kullanılır.

NTFS izinleri dosya ve kullanıcı bazında verilebilir. Yani bir dosyayı kullanacak kişiler NTFS izinleriyle belirtilir. Sistem şöyle işler: NTFS formatlı bir disk üzerinde bir dosya oluşturulduğunda ACL (Access Control List) bilgisi de oluşturulmuş olur. Bu bilgi o dosyaya kimlerin erişeceğini içerir. Sistem içinde bu dosyaya erişim olduğunda, işletim sistemi ACL içindeki bilgilere göre erişime izin verir ya da engeller.

NTFS Dosya İzinleri (File Permissions)

Full Control: Tanımlanmış tüm izinleri içerir. Diğer tüm izinlerin bir kombinasyonu gibi düşünülebilir. Bu izne sahip olan kullanıcı Change Permissions ve Take Ownership dahil olmak üzere dosya üzerinde tüm işlemleri yapabilir.

Modify: Read&Execute ve Write izinlerinin bir kombinasyonudur, ancak kullanıcıya Delete gibi önemli bir hakkı da verir.

NOT: Modify izni seçildiğinde otomatik olarak Read, Read&Execute ve Write izinlerinin de seçildiğini görebilirsiniz.

Write: Bu izin dosyayı değiştirme hakkını verir. Bir dosyanın içeriği değiştirilmek istendiğinde, o dosyayı önce açmak ve okumak gerekir. Yani bir dosyayı değiştirmek için Read izni Write izni ile birlikte verilmiş olmalıdır.

Read & Execute: Bu izin Read izni ile aynı özellikleri taşır, ek olarak kullanıcıya uygulamaları çalıştırma iznini verir.

Read: Read izni kullanıcıya verilmiş en basit haktır. Dosya için söz konusu olduğunda o dosyanın görülebilmesini/okunabilmesini sağlar.

NTFS izinlerini düzenlemek için:

NTFS üzerindeki bir dosya ya da klasör (folder) üzerinde sağ tıklanır. Properties iletişim kutusunda Security sekmesi ile NTFS izinleri düzenlenir. Security sekmesi görülmüyorsa disk NTFS formatlı olmayabilir.

İzinler Allow (yapar) ve Deny (yapamaz) şeklinde verilir.

• Allow
• Deny

Birden çok NTFS izni söz konusu olduğunda:

Bir dosya üzerinde birden çok NTFS izni uygulandığında, grup üyeliklerinden gelen olumlu izinlerin birleşimi (kümülatif) geçerli olur. Ancak Deny izinleri ile bir birleşim varsa, Deny edilmiş izinler olumlu izinleri ezer ve bileşime Deny olarak hakim olur.

Örneğin, bir kullanıcıya bir dosya üzerinde Read izni verilmiş olsun. Aynı kullanıcı bir grubunun üyesidir ve bu grubuna da Write izni verilmiştir. Bu durumda kullanıcının o dosya üzerindeki izni de Write olur. Ancak grubun izni Deny olmuş olsaydı, o zaman kullanıcının geçerli izni Deny olurdu.

Kullanıcı ve grup üyeliği durumları:

Bir kullanıcı kendisinin Full Control iznine sahip olduğu bir klasör için o kullanıcının dahil olduğu grup Read iznine sahipse, bu durumda yukarıdaki kural gereği olumlu birleşim uygulanır. Yani efektif izin, söz konusu klasör için Full Control’dür. Ancak kullanıcının üye olduğu grubun Deny durumu varsa durum değişir. Bu durumda kullanıcı da Deny’dan etkilenir, sonuç olarak Deny izniyle de o dosyaya erişemez.

Inheritance (Üstten Etkilenme)

Varsayım olarak bir klasöre (dizine) uygulanan izinler, klasör içindeki dosyalar ve alt klasörlere de uygulanır. Ancak alt klasör ve dosyaların üst klasörden farklı izinlere sahip olmasını istiyorsanız, üstten etkilenmeyi (inheritance) önleyebilirsiniz.

Inheritance, klasörlerin izinlerinin düzenlendiği iletişim kutusundan kontrol edilebilir. Properties/Security/Advanced

Inheritance Mekanizması

Bir NTFS disk üzerindeki root klasör içinde yaratılan bütün klasörler varsayım olarak üst klasörün izinlerinden etkilenirler.

Bu düzenleme: “Inherit from parent the permission entries that apply to child objects. Include these with entries explicitly defined here” onay kutusu ile yapılır.
Bu onay kutusunun kaldırılmasıyla Inheritance sistemi ortadan kalkar. Ancak bu aşamada düzenleyiciye iki seçenek sunulur:

Copy: inheritance kırılır, ancak alınmış izinler sabit kalır.

Remove: inheritance kırılır ve alınmış izinler de iptal edilir. Yalnızca klasör için düzenlenmiş (üstten gelmeyen) izinler geçerli olur. 

Root Klasör

Inheritance düzenlemeleri root düzeyinde (C:\, D:\ gibi) olmaz. Alt düzeydeki klasörler için uygulanır.

Root düzeyinde benzer bir Replace …  seçeneği vardır. Bu seçenek, aşağıya doğru izinlerin güncellenmesini sağlar.

Özel erişim izinleri standart erişim izinlerinin yanı sıra daha spesifik işlemlerin yapılmasını sağlar. Standart erişim izinleri, özel izinlerin mantıksal bir grubunu içerir.

 NTFS Özel İzinleri (Special Permissions)

Örneğin, standart izin Read için özel erişim izinleri şunlardır:

List folder/Read Data

Read Attributes

Read Extended Attributes

Read Permissions

Synchronize

Bu durumda Read (allow) izni olan bir kullanıcıdan Read Attributes izni Deny ile alınabilir. Bunun dışında, NTFS özel izinlerinin içinde yer alan iki izin, dosya ve klasörlerin yönetiminde önemlidir. Bu izinler Change Permissions ve Take Ownership’dir.

Change Permissions izni kullanıcıya bir dosya ya da klasör üzerinde izin verme ya da mevcut izinleri değiştirme hakkını verir.

Take Ownership izni ise kullanıcıların dosya ya da klasörlerin sahipliğini almasını sağlar. Bir dosyayı yaratan kullanıcı o dosyanın sahibidir (owner). Bu sahipliğin başkasına devri için o kişiye sahipliği alma izni olan Take Ownership izni verilir. Böylece o kullanıcı sahipliği alır ve sahiplik el değiştirir. Bunun dışında (kullanıcının hesabının yok olması gibi durumlarda) Administrator, diğer kullanıcılara ait olan dosya ve klasörlerin iznini alabilir.

Sahipliği alabilecek kullanıcılar:

1.  Administrators

2.  Take ownership iznine sahip olan herhangi bir kullanıcı ya da grup

3. Restore files and directories ayrıcalığına sahip bir kullanıcı.

Efektif İzinler
Bir kullanıcının ya da grubun bir nesne üzerinde (toplamda) hangi izinlere sahip olduğu bilinmek isteniyorsa efektif izinler kullanılabilir. Efektif izinler, belirlenen kullanıcıya ya da gruba verilen izinleri hesaplar. Yapılan hesap grup üyeliğinden kullanıcı hesabına kadar, hatta üstten gelen (inherited) izinleri de kapsar. Kullanıcının ya da grubun üyesi olduğu tüm domain ve lokal gruplar hesaplama içinde yer alır.

Efektif izinler, bir kullanıcının sahip olduğu izinlerin yaklaşık bir hesaplamasını yapar. Kullanıcının oturum açma (logon) biçimine göre bazı izinler verilip alındığından, kullanıcının sahip olduğu gerçek izinler farklı olabilir.
Efektif izinleri belirlemede kullanılan faktörler:
·   Global grup üyeliği

·   Lokal grup üyeliği

·   Lokal izinler

·   Haklar (Privileges)
Dosya ya da klasörün üzerindeki efektif izinleri görmek için:

Klasörlerin izinlerinin düzenlendiği iletişim kutusundan (Properties/Security/Advanced) Effective Permissison tabı seçilir. Select düğmesi aracılığıyla istenilen kullanıcı seçileren izinleri görülür.

Shared Folder (Paylaştırılmış Klasör) İzinleri

Shared Folder izinleri dosya ve klasörlere network üzerinden erişimle ilgilidir. Bu sayede kullanıcılar network üzerinde yer alan bir diğer bilgisayardaki klasörlere erişebilirler.

Bu izinler Workgroup olarak çalışıldığında da geçerlidir. Bu izinler kullanıcının kendi makinesinde dosya ve klasörlere erişimini kontrol etmek için kullanılmaz. Tümüyle network üzerinden erişimi kontrol etmek içindir.

Shared Folder izinleri, dosya sisteminin NTFS ya da FAT olmasıyla ilgili değildir. Her ikisi için de bir kısıtlama ya da her iki disk sistemi için de network’ten erişim için geçerli bir düzenlemedir.

Bu izinler networkten erişim için gereklidir. Aynı şekilde network erişim kısıtlanacaksa da bu izinlerle (deny) sağlanabilir.

Shared Folder izni verdiğiniz bir kullanıcı bu klasöre network üzerinde erişmek için bağlandığında shared folder erişimi sağlar. Ancak ardından bir NTFS klasöre ya da dosyaya erişecekse, NTFS izinlerinin de buna izin vermesi gerekir. Yani, shared folder iznine karşılık, o klasör ve dosyayı koruyan bir NTFS izni varsa o izin düzenlemelerinin de bu erişime vermesi gerekir. Aksi takdirde erişim engellenir.

Bir klasörü paylaştırmak için Administrators, Server Operators ya da Power Users (Member Server, Professional için) grubunda olmak gerekir.

Paylaşım izinleri ve NTFS izinleri birlikte kullanılıyorsa daha sınırlayıcı (more restrictive) olan izin etkili olur.

 Örneğin, eğer paylaşım izni Everyone için Read (varsayım olan izin) ise ve NTFS izni kullanıcılara paylaşılmış dosya üzerinde değişiklik yapma hakkını veriyorsa (Modify), bu durumda paylaşım izni (düşük olan) geçerli olur yani kullanıcı dosyayı değiştiremez yalnızca okur (read).

Bir Klasörü Paylaştırmak

Bir klasörü paylaştırmak için önce klasör seçilir. Ardından sağ tıklanır ve Properties iletişim kutusundan Sharing sekmesi seçilir.

Share Name: Network kullanıcılarının bu klasöre erişmek için kullanacakları isimdir.

Description: Paylaşılan kaynakla ilgili açıklama yapılmasını sağlar.

User Limit: Paylaşılan klasöre aynı anda bağlanılacak kullanıcı sayısını belirtir.

Microsoft Windows Server 2003, klasörleri paylaştırmak için iki seçenek sağlar: Lokal klasörleri Windows Explorer kullanarak paylaştırabilirsiniz ya da lokal ve uzak klasörleri Computer Management’ı kullanarak paylaştırabilirsiniz.

Shared Folder İzinleri:

Read

1.   Dosya isimlerini ve alt klasör isimlerini görür

2.   Dosya içindeki verileri okur

3.   Program dosyalarını çalıştırır

Change (Read izinlerine ek olarak)

1.   Dosya ve alt klasör ekleyebilir

2.   Dosyalar içinde yer alan verileri değiştirebilir

3.   Dosyaları ve alt klasörleri silebilir

Full Control (Read ve Change izinlerine ek olarak)

1.  NTFS dosyaları ve klasörlerindeki izinleri değiştirebilir

2.  Dosyaların sahipliğini alabilir

3.  Diğer bütün işlemleri yapabilir

Paylaşılmış Klasörlere/Dizinlere Bağlanmak

Bir paylaştırılmış klasöre/dizine bağlanmak için şu yollardan birisi kullanılabilir:

1. Start/Run

\\istanbul\data   istanbul üzerinde paylaştırılmış olan “data” isimli klasöre bağlanır.

2. My Network Places

My Network Places simgesi aracılığıyla.

3. Map Network Drives

Paylaşımı map ederek.

Bir Ağ Sürücüsünü Map’lemek

Windows Server 2003 ve Windows XP üzerinde paylaştırılmış olan bir klasöre bağlanmak için:

1. Windows Explorer’ı başlatın.

2. Tools menüsünden Map Network Drive’ı seçin.

3. Drive alanını kullanarak, paylaşılan bir kaynak için network sürücüsünü yaratabilir ya da diğer varsayım seçenekleri kullanabilirsiniz.

4. Folder bölümüne istediğiniz dizini yazabilir ya da Browse ile araştırabilirsiniz.

Örnek:\\istanbul\data
NTFS İzinleri ve Shared Folder İzinlerinin Birlikte Kullanımı
Kullanıcı ya da grup, network üzerinden gelerek bir NTFS dosya ya da klasöre erişim yaparken her iki izin sistemine de tabi olabilir. Bu nedenle network üzerinde kaynağa erişecek kullanıcıları kaynak üzerinde yapacağı işleme uygun olarak Shared Folder izni ve NTFS izni verilmelidir.

Her iki izin sisteminden de geçecek olan kullanıcı bu izinlerden daha kısıtlayıcı olanın (more restrictive) sağladığı izinleri kullanır.

1. Lokal (yerel) Kullanıcı Bakımından

Yerel kullanıcı yalnızca NTFS izinlerine tabidir.

2 . Network Kullanıcısı Bakımından

Önce Shared Folder
Sonra NTFS izin düzenlemesi de izin vermelidir.
Biri diğerinden daha kısıtlayıcı ise o zaman daha kısıtlayıcı olan (more restrictive) geçerli olur. 

Örneğin: Eğer Shared izni Everyone=Read olarak ayarlandıysa ve diğer taraftan NTFS izni kullanıcılara dosya üzerinde değişiklik yapma (Modify) iznini veriyorsa, bu durumda Shared izni (Read) geçerli olur ve kullanıcılar dosya üzerinde değişiklik yapamazlar. Bu nedenle network üzerinde erişim yapacak kullanıcının NTFS disk volümü üzerinde Modify izni olması için Shared Folder izni olarak Change izninin de olması gerekir.

Yazar ceyhun çamlı \\ tags: kaynaklara erişim izinleri

Adprep            Windows 2000 domain’lerini ve forest’larını Windows Server 2003’e yükseltmek için hazırlar.

Bootcfg            Boot.ini dosyası ayarlarını düzenlemeyi sağlar.

Choice             Bir batch program için soru sorarak   kullanıcının seçim yapmasını sağlar.

Clip                 Komut satırındaki komutun çıktısını Clipboard’a yönlendirir.

Cmdkey           Kullanıcı adlarını ve parolalarını listeler, siler  ve yaratır.

Defrag              Dağılmış (fragmented) dosyaları birleştirir.

Diskpart           Diskleri, disk bölümlerini yönetir.

Driverquery      Sürücüleri ve sürücü özelliklerini listeler.

Dsadd              Bilgisayar, grup ve OU ekler.

Dsget               Bilgisayarın, grubun ya da OU’nun seçilen özniteliklerini görüntüler.

Dsmod             Var olan kullanıcı, bilgisayar ve grupların değiştirilmesini sağlar.

Dsmove           Dizin sistemi (Active Directory) içinde bir  nesneyi bir yerden diğer bir yere taşır.

Dsquery           Bilgisayar, grup, sunucu, OU’ların sorgulanmasını sağlar.

Dsrm               Belli bir nesne türünün ya da genel nesnelerin dizin sisteminden silinmesini sağlar.

Eventcreate      Administrator’lerin belirtilen bir event log’da belli bir olayı yaratmasını sağlar.

Eventquery      Bir ya da daha çok event log’undaki olayları ve özelliklerini listeler.

Eventtriggers   Belirtilen bilgisayar üzerindeki olay tetikleme sistemini görüntüler ve yapılandırılmasını sağlar.

Expand            Bir ya da daha çok sıkıştırılmış dosyayı açar.

Forfiles            Bir folder içindeki dosyalar seçer.

Freedisk          Disk üzerindeki boş yerleri kontrol eder.

Fsutil               Volümlerin ayrılmasını ya da genişletilmesini yönetir.

Getmac            MAC adreslerini  ve network protokollerini listeler.

Gettype            Sistem ortam değişkenini düzenler.

Gpresult          Group Policy ayarlarını ve bir kullanıcı ya da bilgisayar için Resultant Set of Policy (RSoP) bilgilerini görüntüler.

Helpctr            Help and Support Center’ı başlatır.

İisapp              W3pwp.exe prosesinin proress ID bilgilerini görüntüler. Belli bir uygulama havuzu için çalışır.

Iisback            IIS’in yedek kopyalarını yaratır ve yönetir.

Iiscnfg             IIS yapılandırmasının belli bir kısmının import ve export edilmesini sağlar.

Iisext               Web servisi extension’larının yapılandırılmasını ve yönetilmesini sağlar.

Iisftp                FTP sitelerinin yaratılmasını ve FTP servisinin yönetilmesini sağlar.

Iisftpdr             FTP sitelerinin sanal dizinlerini yaratır ve siler.

Iisvdir              Sunucu üzerinde sanal dizinlerin yaratılmasını ve silinmesini sağlar.

Iisweb              Sunucu üzerinde Web sitelerinin yaratılmasını, silinmesini ve görüntülenmesini sağlar.

Inuse               Kilitlenmiş işletim sistemi dosyalarının değiştirilmesini sağlar.

Logman           Performans sayaçlarını ve olay izleme loglarını yönetir.

Nlb                  Wlbs.exe’i değiştirerek network yük dengeleme  işlemlerini yönetir.

Openfiles         Açık dosyaları görüntüler ve bağlantısının kesilmesini sağlar.

Pagefileconfig Sanal bellek (virtual memory) dosyasının yapılandırılmasını ve görüntülenmesini sağlar.

Perfmon          Windows NT versiyonu Performance Monitor konsolunun açılmasını sağlar.

Prncnfg           Yazıcı bilgilerinin yapılandırılmasını ve görüntülenmesini sağlar.

Prndrvr            Yazıcı sürücülerinin eklenmesini, görüntülenmesini ve silinmesini sağlar.

Prnjobs           Yazıcı işlerinin durdurulmasını, iptal  edilmesini (yönetilmesini) sağlar.

Prnmngr          Yazıcıların eklenmesini ve özelliklerinin düzenlenmesini sağlar.

Prnport            TPC/IP yazıcı çıkışlarının yaratılmasını, silinmesini ve listelenmesini sağlar.

Prnqctl Test sayfasının yazdırılmasını ve yazıcının yönetilmesini sağlar.

Relog               Performans sayacının diğer formata çevrilmesini sağlar. TSV ya da CSV gibi.

Rss                   Remote Storage’ı etkinleştirir.

Sc                    Servisler hakkında bilgi verir.

Schtasks          Programların ve komutların zamanlamasını yapar.

Setx                 Environment değişkenlerinin ayarlanmasını sağlar.

Shutdown        Yerel bilgisayarın kapatılmasını ya da  yeniden başlatılmasını sağlar.

Systeminfo      Sistemin temel yapılandırma bilgisini sorgular.

Taskkill            Görev ya da proseslerin sonlandırılmasını sağlar.

Tasklist            Çalışmakta olan uygulamaları, servisleri ve  prosesleri görüntüler.

Timeout           Komut işleyiciyi belli bir süre duraklatır.

Where              İstenilen dosyaları listeler.

Whoami           Kullanıcı, bilgisayar, grup, oturum açma adı  (logon name) bilgilerini görüntüler.

WMIC               Windows Management Instrumentation  (WMI) ortamının kullanımını sağlar.

Yazar ceyhun çamlı \\ tags: cmd, cmd yardımcı programlar

Offline files sayesinde sirket calisanlari ofiste olmadiklari zaman bile networkte acilan paylasimdaki klasorlere sanki ofislerindeki desktop bilgisayarlarinda calisirlarmis gibi erisip gerekli duzenlemeleri ve kayitlari yapabilirler. Hatta calistiklari dosya uzerinde olan degisiklikleri domaine logon olduklarinda diske kaydedilmis original hali ile senkronize edebilirler. Offline files ozelligi aktif edildiginde sistem otomatik olarak %systemroot% altinda CSC isimli bir paylasim alani olusturur.          

Sisteminiz C ‘de ise C:\windows\csc

Herhangi bir dosyada offline files ozelligi etkinlestirildiginde bu dosya acilan klasorde cache’lenir  ve kullanici bu dosya uzerinde calismak istediginde dosya buradan cagrilir.Default cache miktari kullanilabilir disk alanin %10 ‘u kadardir.                Kullanici bilgisayarinin Offline files icin ayarlanmasi : Start  ->  Folder Options  ->  Offline Files 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

Enable  offline files  : offline files isleminin acilmasi icin isaretlenir.

Synchronize all offline files when logging on     : oturum acildiginda esitleme baslasin

Synchronize all offline files when logging off     : oturum kapatildiginda  esitleme baslasin

Display a reminder every  : offline file ile calisirken belirlenen surelerde hatirlatilir

Cretae an Offline files shortcut on the desktop  : offline file icin  kisa yol olusturulur.

Encrypt offline files to secure data : offline files encrypt edilir ,security icin

 

W2k3 Server da Offline Files kullanim alanin ayarlanmasi

Offline Files ozelligi enable edilecek folder uzerinde sag klik sharing and security dedikten sonra sharing tab’indan offline settings tab ina tiklayarak burada gerekli ayarlamalari yapabilirsiniz.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

İlk secenek ile sadece kullanicin belirledigi dosyalarin veya uygulamalarin offline olarak kullanilabilmesi saglanir. Default gelen ve de onerilen secenek budur.

İkinci secenekte ise kullanicinin paylasimdan acip kullandigi tum dosyalarin ve uygulamalarin otomatik olarak offline yapilabilmesini saglar.Ayni zamanda optimized for performance seceneginide isaretlenerek kullanicinin o an bilgisayarinda calistigi uygulamalarinin cachelenip performance artisi saglanmis olunur.Bu secenek ozellikle file serverlarda kullanilarak hem network trafiginin azaltilmasini hemde server’in scalibility ‘sinin arttirilmasini gerceklestirir.

Son secenegi isaretledigimizde ise kullanicinin paylasilan klasorlerdeki dosyalari offline olarak kullanmasini engellemis oluruz.

 Windows XP Professional , network bağlantısı kopması durumunda kullanıcıya baglantinin koptugunu bildirmesi yada bilgisayarin offline files ‘ i kullanmamasi icin configure edilebilir.

 

         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eğer bilgisayarin bu durumlarin disinda birakilmasi isteniyorsa add butonuna tiklayip acilan menuden browse ile bilgisayar bulunup ok denilmesi yeterli.

 

          

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Synchronization islemi nasil yapilir ?

Synchronization islemi ; LogOn yada LogOff  durumlarinda  yada sistem bosta iken yapilabilir. Sistem bosta iken synchronization islemi ileriki bir tarihe schedule edilebilir.Kullanici calismak istedigi dosyayi actiginda system bu dosyanin tum network uzerindeki versionlarini tarayarak dosya uzerindeki degisiklikleri duzeltip kullaniciya son hali ile calismasi icin acar.

Ask me before synchronizing the items secenegi ile de baslamadan once neyi synchronization yapacagini bize sormasini sağlayabiliriz.

 Hizli ersim icin web sayfalarinin offline yapilmasi.

Offline olarak kullanmak istedigimiz web sayfasini actiktan sonra sayfayi favorites listemize ekliyoruz.

Ardindan acilan customize secenegini isaretleyip acilan wizard yardimiyla sayfanin ne kadarinin offline yapilacagina (eger disk kapasiteniz az ise sadece ana sayfanin offline yapilip ayrica syncronization zamaninda kisa tutulmasi onerilir.)

Ek olarak sayfanin ne zaman syncronization yapilacagina ve bu islem icin password kullanilip kullanilmayacagini buradan duzenleyebiliriz.Resimde ornegi goruldugu gibi synchronization yapilan site

Offline Files goruldugu gibi ofis disinda calismasi gereken , cok seyahat  eden kullanicilar icin ideal bir yontemdir

Yazar ceyhun çamlı \\ tags: offline files

Sistem Yöneticisi olarak sürekli yaptığımız İşlerden birisi de disk yönetimidir. Windows Server 2003 disk yönetimini kolaylaştırmak için birkaç araç sunmaktadır.

Disk Türleri

Windows Server 2003 farklı amaçlar için basic Ve dynamic olmak Üzere İki tür Disk seçeneği Sunmaktadır.

Basic Disk :
Endüstri standardı olan Basic Disk yapısı Windows Server 2003 İçin varsayılan disk türüdür. Taktığımız her yeni disk Basic olarak yapılandırılır. Basic Diskler Windows 9X gibi eski işletim sistemleri tarafından kullanılabilir. Basic Diskler partition ya da Basic volume dediğimiz birbirinden bağımsız farklı depolama birimlerine bölünebilir. Bir Basic Disk üzerinde en fazla 4 Partition oluşturulabilir.

İki Tip Partition Vardır.

• Primary Partiton : Sadece bir Disk üzerindeki boş alanın tamamı ya da bir kısmı kullanılarak oluşturulan partitionlardır. Primary Partition’Ları kullanabilmek için formatlamak yeterlidir. En fazla 4 Primary Partition oluşturulabilir Ve Bunlardan Sadece Bir Tanesi “Active” Olabilir. Active Partition işletim sistemini yüklemeye başlamak için gerekli dosyaları tutar.

• Extended Partition : Primary Partition Gibi Sadece Bir Disk Üzerinden Alan Kullanabilir. Bir Disk Üzerinde Sadece Bir Extended Partition Olabilir Bu Yüzden Primary’Lerden Kalan Boş Alanın Tamamı Extended Yapılır. Extanded Partition’Lar Formatlanamaz Dolayısıyla Kullanılamaz. Kullanılabilmeleri İçin “Logical Drive” Denilen Alt Birimlere Bölünmesi Gerekir. Logical Drive’Lar Formatlanıp Kullanılabilir. Bir Logical Drive’A İşletim Sistemi Yüklenebilir Fakat Active Olamaz. Bir Basic Disk En Fazla 4 Primary Ya Da 3 Primary 1 Extended Partition’Dan Oluşabilir.

Dynamic Disk İlk Olarak Windows 2000 İşletim Sistemi İle Karşımıza Çıkan Dynamic Disk Yapısı, Diski Daha Etkin Kullanabilmemizi Sağlayan Bir Dizi Özellik Sunar. Dynamic Diskler “Volume” Ya Da “Dynamic Volume” Dediğimiz Bağımsız Birimlere Bölünebilir. Partition’Lardan Farklı Olarak Volume’Ler Sadece Bir Disk Alanı Kullanmak Zorunda Değildirler. Birden Fazla Disk Alanı Kullanabilirler.

Windows Server 2003 5 Farklı Volume Seçeneği Sunmaktadır.

• Simple Volume : Sadece Bir Disk Alanı Kullanılarak Oluşturulurlar. Oluşturuldukları Disk Üzerine Ya Da Başka Disklere Genişletilebilirler. Fat, Fat32 Ya Da Ntfs Dosya Sistemleri Kullanılarak Formatlanabilirler.

• Spanned Volume : Birden Fazla Disk Alanını Tek Mantıksal Volume Olarak Gösteren Volume’Lerdir. Data Volume’E Yazılırken, Önce Volume’Ün Kullandığı İlk Disk Alanı Kullanılır, Bu Alan Dolunca Diğer Diske Geçilir. Volume’Ün Kullandığı Disklerden Biri Bozulursa Tüm Data Kaybedilir. Fat, Fat32 Ya Da Ntfs Dosya Sistemi Kullanılarak Formatlanabilir Fakat Genişletilebilmesi İçin Ntfs Formatlanmış Olması Gerekir.

• Striped Volume : En Az İki Disk Üzerinden Eşit Alan Kullanılarak Oluşturulurlar. Oluşturulduktan Sonra Başka Disk Alanarı Eklenemez. Data, 64K’Lık Parçalara Bölünür Ve Parçalar Sırayla Kullanılan Disklere Dağıtılarak Yazılır. Volume’Ü Oluşturan Disklerden Biri Bozulursa Data Kaybedilir. Yüksek Okuma Ve Yazma Performansı Sağlar. Fat, Fat32 Ya Da Ntfs Formatlanabilirler.

• Mirrored Volume : İki Disk Üzerinden Eşit Alan Kullanılarak Oluşturulurlar. Datanın Tamamı İki Diske Birden Yazılır. Disklerden Biri Bozulursa, Datanın Bir Kopyası Da Diğer Diskde Olduğu İçin Data Kaybedilmez. Yazman Performansı Düşüktür Fakat Okuma Performansı Yüksektir. Fat, Fat32 Ya Da Ntfs Formatlanabilirler.

• Raid 5 Volume : En Az 3 Disk Üzerinden Eşit Alan Kullanılarak Oluşturulurlar. Data Yazılırken 64K’Lık Parçalara Bölünür Ve Parçalar Sırayla Disklere Yazılır. Bunun Yanında Yazılan Data Parçasının “Parity”Si Diğer Disklere Yazılır. Parity Bir Disk Bozulduğunda, Bu Disk Üzerindeki Datayı Tekrar Oluşturmak İçin Diğer Disklere Yazılan, Asıl Data Kullanılarak Hesaplanan Değerdir. Raid 5 Volume’Ler Parity Hesabı Yüzünden Yüksek Yazma Performansı Sunamazlar. Okuma Performansı Yüksektir. Genişletilemezler.

Yazar ceyhun çamlı \\ tags: disk yonetimi

SQL Server 2005 in yeniliklerini şu konu başlıklarıyla ele alabiliriz:

• Veri yönetimi

• Uygulama Geliştirme

• Business Intelligence

I. Veri Yönetimi Verilerin yönetiminin bir şirket için ne kadar önemli olduğunu belirtmeye gerek yok sanırım. SQL Server 2005 ile kullanıcılar, yöneticiler güvenli bir şekilde verilere erişebilecekler. Ayrıca gelişmiş çok sayıda özelliğe sahip olan SQL Server 2005 in özelliklerini şu başlıklarla ele alalım:

• Yönetilebilirlik

• Süreklilik (Devamlılık)

• Ölçeklenebilirlik

• Güvenlik Yönetilebilirlik

SQL Server 2005 kurumsal verilerin ve analytical (çözümsel) uygulamaların yönetimini kolaylaştıracak özelliklere sahiptir. “Enterprise data management” platformu olarak tek bir yönetim konsolu ile yöneticilerin şirket içindeki verileri izlenmesi, yönetmesi ve düzenlemesi söz konusudur. Ayrıca SQL Management Objects ile de yönetim yapısının programlanmasını sağlar. SQL Server Management Studio SQL Server 2005 yönetim işlemlerini kolaylaştırmak için tek bir integrated management console sahiptir. Buradan sistem yönetimi ve sorgulama yapılır. Bu araçları Integration Services, Analysis Services, Reporting Services, Notification Services ve SQL Server Mobile Edition izler. SQL Server Management Studio ayrıca bir development (sorgulama) ortamına da sahiptir. Bu ortam Transact-SQL scriptlerinin yazılmasını sağlar. Bunun yanı sıra SQL Server Management Studio, Multidimensional Expressions, XML for Analysis ile programcıların OLAP uygulamaları geliştirmesini de kolaylaştırır. SQL Management Objects SQL Management Objects (SMO) programlanabilir yeni bir grup nesneyi ifade eder. SMO ile veritabanı yönetiminin programla yapılabileceği bir dizi nesne sunulur. Örneğin Management Studio aracı bile bu nesnelerle yaratılmıştır. SMO bir Microsoft .NET Framework assembly olarak geliştirilmiştir. SMO kullanılarak yaygın SQL Server administrative tasks (yönetim görevleri) otomatikleştirilir. Örneğin konfigürasyon ayarları, yeni veritabanlarının yaratılması, Transact-SQL scriptlerinin çalıştırılması, SQL Server Agent joblarının yaratılması ve yedekleme işleminin yönetimi gibi. SQL Server 2000 deki Distributed Management Objects (DMO) a göre SMO nesne modeli güvenli, sağlam ve ölçeklenebilir özelliklere sahiptir. Süreklilik (Devamlılık) Süreklilik ya da kesintisiz çalışma adına yapılan yenilikler kurumların sürekli çalışan uygulamalar geliştirmesini sağlar. Bu yeniliklerin başında database mirroring, failover clustering, database snapshots ve gelişmiş online işlemler gelir. Database Mirroring Database mirroring, transaction logların bir server dan diğer bir server sürekli kopyalanmasını sağlar. Böylece ana sistemin çökmesi durumunda ikinci server üzerindeki veritabanına bağlanarak çalışmaya devam edilir. Database mirroring standard server donanımı üzerinde çalışan bir olanaktır. Failover Clustering Failover clustering bir high-availability çözümüdür.

Microsoft Windows Clustering Services ile fault-tolerant virtual servers ile veritabanlarının çökmesi durumunda hızlı failover sağlar. SQL Server 2005, failover clustering desteği, SQL Server Analysis Services, Notification Services ve SQL Server replication işlemleri için de geçerlidir.

SQL Server failover clustering tam bir fault-tolerant server çözümüdür :

Özellikler Database Mirroring Failover CLustering Automatic Failover Yes Yes Transparent Client Redirection Yes, auto-redirect Yes, reconnect to same IP Impact on Overall Throughput No impact to minimal No impact Zero Work Loss Yes Yes Requires Certified Hardware No Yes Provides Redundant Data Yes No 46006395610 Database Snapshots SQL Server 2005 ayrıca veriabanı yöneticilerinin veritabanlarının read-only görünümlerini yaratmasını sağlar. Bu database snapshot ları veritabanlarının tam bir kopyasını sağlar. Bu snapshot lar gerektiğinde veritabanının geri yüklenmesinde kullanılır. Fast Recovery SQL Server 2005, yeni ve daha hızlı recovery seçeneklerine sahiptir. Kullanıcılar kurtarılan bir database e erişebilirler. NOT: Eski versiyon SQL Server lar kullancıların tamamlanmamış transaction ların rolled back olmasını beklemeleri gerekmekteydi. Dedicated Administrator Connection SQL Server 2005 özel bir dedicated administrator connection ile yanıt vermeyen ya da kullanılamaz duruma gelmiş (çalışmayan) server lara bağlanmayı sağlar. Bu özellik ile yönetici diagnostik fonksiyonlar ya da Transact-SQL deyimlerini uygulayarak sorunları giderebilir. Bu bağlantı sysadmin server rolü tarafından ve SQLCMD komut satırı aracıyla lokal ve uzaktan yerine getirilir. Online Operations (Index İşlemleri ve Restore) SQL server 2005 bir indeksin yaratılması (create), rebuild ya da drop edilmesini online index seçeneği bir tablo üzerinde online (update, delete, insert) olarak yapar.

Ayrıca, SQL Server 2005 çalışırken de restore işlemlerinin de yapılmasını sağlar. Online restore yetenekleri SQL Server ın kesintisiz çalışmasını sağlar.

NOT: Önceki SQL Server bu işlemi yapılabilmesi için veritabanının offline olmasını gerekirdi. Replication Replication birçok veritabanına verilerin dağıtılmasını sağlar. SQL Server 2005 gelişmiş replikasyon özellikleri vardır.

Yeni peer-to-peer model ile veritabanlarının transaction olarak senkronize olmasını sağlanır. Ölçeklenebilirlik Table partitioning, snapshot isolation ve 64-bit desteği ile SQL Server 2005 gelişmiş uygulamaları destekler. Büyük tabloların ve indeksleri partition lanması query performansını artırır. Table and Index Partitioning Table ve index partitioning büyük veritabanlarının küçük parçalara bölünerek yönetilmesini sağlar. Tablo, veritabanı ve server lar üzerinde yapılan bu bölümlemeler aslında daha önce de olan bir teknolojidir. Ancak SQL Server 2005 yeni yetenekler sağlayarak tabloları veritabanı üzerindeki filegroup lar üzerinde de bölebilir. Horizontal partitioning ile de çok büyük veritabanları (gigabaytlar) küçük kısımlara bölünür. Snapshot Isolation Bu yeni snapshot isolation düzeyi ile kullanıcıların commit edilen son satıra erişmesi sağlanır.

Bu isolation düzeyinin sağladıkları:

• Salt okunur uygulamalardaki veri okumasını artırmak

• OLTP uygulamaların nonblocking okuma yapmasını sağlamak. Replication Monitor Replication Monitor aracı compleks data replication işlemlerini yapılmasını sağlar. 64-bit Desteği (System Itanium 2 ve x64) SQL Server (64-bit) gelişmiş bellek yönetiminden yararlanır. Böylece I/O işlemleri azaltırılır: 46006395610. Windows Server 2003 x64, aynı sistem üzerindeki 32-bit ve 64-bit uygulamalarda yüksek performans sağlanır. Yeni 64-bit uygulamaları 64-bit modunda çalıştırılır. Bu proseslerin daha hızlı çalışmasını, daha fazla bellek kullanabilmesini ve sayısal işlemleri daha hızlı yapabilmesini sağlar. Güvenlik SQL Server 2005 güvenlik modelinde önemli gelişmeler sağlamıştır. Bu konudaki önemli değişiklikler şunlardır: • SQL Server login password lerindeki politikalar artırılmıştır.

• Güvenliğin sağlanmasında sahipler ve şemalar ayrı bölümlere ayrılmıştır. Güvenlik SQL Server 2005 in yeni güvenlik modeli yöneticilerin granular düzeyde izinleri yönetmesini sağlar. Native Encryption SQL Server 2005 vertaibanın şifrelenmesini (encryption) sağlar. Varsayım olarak client/server iletişimler de encrypted durumdadır. Güvenliği merkezi biçimde sağlamak için server politikası unencrypted iletişimi geri çevirir.

II. Uygulama Geliştirme (Developer) SQL Server 2005 uygulama geliştirme ortamı olarak programcılara çok sayıda yeni teknoloji ve çözüm sağlar. .NET Framework entegrasyonu ile programcılar daha güvenli ve sağlam uygulamalar geliştirebilirler. SQL Server 2005 ayrıca yerleşik XML yetenekleri programcıların yeni class lar geliştirmesini de sağlar. Developer (programlama) verimliği için gelişmeler: • Geniş dil desteği • geliştirilmiş araçlar

• Genişletilebilirlik

• Veri erişimi

• XML ve Web Servisleri Geniletilmiş Dil Desteği

SQL Server 2005, Common language runtime (CLR) database engine içinde host edildiği için programcılar uygulama geliştirmek için çok sayıda dili seçebilirler. Transact-SQL, Microsoft Visual Basic .NET ve Microsoft Visual C# .NET gibi. Ayrıca CLR hosting sayesinde programcılar esnek user-defined türler ve fonksiyonlar kullanabilirler. CLR ayrıca non-Microsoft kodlarını da destek sağlar. CLR/.NET Framework Entegrasyonu SQL Server 2005 ile veritabanı programcıları Microsoft .NET Framework class library ve modern programramala dillerinin tüm üstünlüklerinden yararlanırlar. CLR entegrasyonu sayesinde stored procedure, function ve trigger lar .NET Framework dillerinden birisiyle yazılabilir. Microsoft Visual Basic .NET ve C# dilleri object-oriented yapılar, structured exception handling, arrays, namespaces ve class desteği veren gelişmiş dillerdir. Visual Basic .NET ve C# object-oriented yetenekleri encapsulation, inheritance ve polymorphism gibi teknikleri sağlar. Ayrıca kodları assembly olarak organizasyonu büyük veritabanı projelerinde kolaylıklar sağlar. Managed codlar Transact-SQL komutlarında daha etkin kodlardır. string handling, regular expressions vb. .NET Framework class library sayesinde binlerce prebuilt classes ve routine erişilir. SQL Server ve CLR entagrasyonu şunları sağlar:

Gelişmiş programlama modeli: .NET framework ile sağlanan programlama dilleri T-SQL den daha zengin seçenekler sağlar. Gelişmi güvenlik: CLR ortamında çalışan managed kodlar, SQL Server üzerindeki stored procedure ların çalışmasına göre daha fazla güvenlik sağlar.

Ortak geliştirme ortamı: Veritabanı geliştirme ortamı Visual Studio 2005 ortamına entegre edilmiştir. Veritabanı programcılığında da aynı araçlar kullanılır.

Performans ve ölçeklenebilirlik: Managed kodların derlenerek çalışması performansı artırır. Transact-SQL Enhancements Transact-SQL de gelişmelere sahip olmuştur. SQL Server 2005 yeni bir dizi dil yetenekleri sayesinde büyük database uygulamalarını geliştirmeyi sağlar. Bu gelişmeler error handling, new recursive query capabilities, and support for new SQL Server Database Engine capabilities. SQL Server 2005 içinde Transact-SQL yenilikleri query yazımında yeni yetenekleri sağlar. Improved Development Tools Programcılar ayrıca Transact-SQL, XML, Multidimensional Expressions (MDX) ve XML for Analysis (XMLA) kodlarını tek bir ortamda yazacaklardır. Visual Studio development ortamıyla olan entegrasyon daha etkin bir geliştirme ve hata giderme (debugging) olanağı sağlar. Business Intelligence Development Studio Business Intelligence Development Studio Visual Studio üzerinde BI uygulamaları geliştirmeyi sağlayan bir ortamdır. Visual Studio database engine, analysis services ve reporting services ı içerir. Business Intelligence Development Studio sağladığı graphical user interface (GUI) ile SQL Server Integration Services (SSIS) paketleri tasarlanır. SSIS paketleri Business Intelligence Development Studio içinde tasarlanır ve debug edilir. Visual Studio Integration SQL Server 2005 ve Visual Studio 2005 birlikte daha güçlü. İki ürün birlikte iyi bir entegrasyon sağlayarak database ve uygulama geliştirme ortamını şimdiye değin olduğunda daha kolaylaştırır. Programcılar CLR stored procedures, functions, user-defined types ve user-defined kullanılır. Visual Studio 2005, native XML gibi veri türlerini doğrudan destekler. Cross-Tier ve Cross-Language Debugging SQL Server 2005 ve Visual Studio 2005 birlikte daha derin bir entegrasyon sağlar. Visual Studio arabirimi üzerinde CLR ve Transact-SQL kodlaması, Transact-SQL kodlarında hata kontrolü sağlar. User-Defined Type ve Aggregate SQL Server 2005 içindeki user-defined türleri genişletilebilir. Scalar türler, SQL Server (types such as int, nvarchar, uniqueidentifier vb) içindeki türlerini içerir. User-defined type lar ile programcı bir kolon için kendi türünü yaratabilir. Örneğin özel date/time data türleri. User-defined türler sayesinde bir nesne yaratılır ve bu nesne türün bütün özelliklerini gösterir. Böylece veri türünü kullanmak için user-defined türün programlama arabirimi (interface) kullanılır. Ayrıca birçok senaryoda veri satırları üzerinde aggregation yapabilir. Bu istatistiksel hesaplamaları yapar. Örneğin avg, stddev, vb. Ayrıca bir built-in aggregate fonksiyon yoksa,SQL Server 2005 de özel aggregation yaratmak için üç seçenek vardır:

• Aggregation bir kullanıcı-tanımlı aggregate olarak yazılır.

• Aggregation bir CLR stored procedure olarak yazılır.

• Server taraflı bir cursor kullanılır.

SQL Management Objects SQL Management Objects (SMO), SQL Server 2005 in yönetim nesne modelidir. SMO önemli tasarım ve mimari gelişmelerini içerir. SMO, .NET Framework managed kodu üzerinde kurulan kolay ve zengin nesne modelidir. SMO genellikle veritabanı yönetim araçlarını geliştirmek için kullanılır. Yeni SMO nesne modeli Microsoft Windows Management Instrumentation (WMI) application programming interfaces (APIs), eskinden kullanılan SQL-DMO nın yerine geçmiştir. Analysis Management Objects Analysis Management Objects (AMO) client uygulamalarının Analysis Services de kullanılan yönetim komutlarına erişimi sağlar. AMO kullanan uygulamalar Analysis Services üzerindeki nesnelere bağlanabilir ya da doğrudan üzerinde çalışabilirler. Improved Data Access ve Web Servisleri SQL Server 2005 de XML Web servisleri geliştirilebilir. Bu olanakla yeni bir tür veri erişimi sağlanır. HTTP üzerinden SQL Server a erişilebilir. Bu süreçte IIS gibi bir orta katman aracına da gereksinim kalmaz. SQL Server bir Web servisi arayüzü SQL deyimlerinin çalıştırılmasını sağlar. Sorgu sonuçları XML formatında geri döndürülür ve Visual Studio Web servisi alt yapısından yararlanırlar. ADO.NET 2.0/ADOMD.NET ADO.NET in yeni versiyonudur. Mimarisinde ve kullanımında yenilikler vardır: Query Notification SQL Server 2005 sorgular (query) için yeni bir notification (uyarı) sistemine sahiptir. Bu olanakla SQL Server a bir komut gönderilir ve aynı komutun farklı sonuç ürettiği zaman uyarı istenir. Query notification sayesinde sorguların dayandığı verilerin değişip değişmediği anlaşılır. Komutlar SQL server a herhangi bir client API aracılığıyla gönderilebilir. Örnek ADO.NET, OLE DB, Open Database Connectivity (ODBC), Microsoft ActiveX Data Objects (ADO) ya da Simple Object Access Protocol (SOAP). Notification lar bir SQL Service Broker queue aracılığıyla ulaştırılır. Query notification ları genellikle veratabanı temelli Web uygulamalarının sonuçlarını saklamak (caching) için kullanılır. MARS Multiple Active Result Sets (MARS), bir bağlantı için birden çok bekleyen istek (pending request) olmasını sağlar. MARS sayesinde aynı bağlantı üzerinde birden çok isteğe destek verilir. Buna paralel işletme denir. Transparent Failover for Data Mirroring SQL Server 2005 desteklediği “database mirroring”i bir SQL Server ın çökmesi durumunda otomatik olarak backup server a geçilmesini sağlar. Hot spare senaryo olarak bilinen bu seneryoda client bağlantılar da yeni server ı bilirler. XML Support Native XML veri türü ve XQuery olanakları şirketlerin farklı sistemlere bağlanmasını sağlar. SQL Server 2005, relational ve XML data yapısını destekler. XML Data Türü XML karmaşık verileri modeller. Böylece programcılar yalnızca scalar veri türleriyle kısıtlı kalmazlar. XML data türü sayesinde, SQL Server 2005 XML dokümanlarının sorgulanmasını sağlar. SQL Server 2005 de XML veriler binary large objects (BLOB) yapısında saklanırlar. XQuery XML Query Language ya da XQuery akıllı bir dildir ve her tür XML verisini sorgular. Web Services Support SQL Server 2005 ile XML Web servisleri geliştirilebilir ve SQL Server ın bir HTTP listener olması sağlanır. XML for Analysis Services XML for Analysis Services (XMLA), Analysis Services server larıyla iletişim kurmak için kullanılan standart bir protokoldür. Bu olanaklarla analize yönelik çözümlerin geliştirilmesi kolaylaştırılmıştır. Application Framework SQL Server 2005 ayrıca SQL Server application framework e sahiptir. Bu framework içinde Service Broker, Notification Services, SQL Server Mobile ve SQL Server Express bulunur. Service Broker Veritabanı uygulamalarının belli koşullar oluştuğunda diğer uygulamaları uyarabilmesi gereksinimi Service Broker teknolojisini doğurmuştur. Online bir müşterinin işlemi diğer sistemlerle entegre edilebilir ya da belli bir fiyat ya da oran doğrudan müşteriye bildirilebilir. Service Broker teknolojisi asenkron mesajlaşmayı sağlar. Microsoft SQL Server Notification Services platformunda programcılar kullanıcılara uyarı (notifications) gönderebilir. III. Business Intelligence SQL Server 2005, yeni özellikleriyle business intelligence (BI) alanının lideridir. Ölçekleme, data integration, development tools ve analiz araçları. SQL Server 2005, BI CEO dan çalışana kadar herkesin verileri kullanarak kararlarını hızlı olmasını amaçlar.

BI özellikleri şunlardır:

• End-to-end integrated business intelligence platformu

• Integration Services

• Analysis Services

• Reporting Services

• Microsoft Office Sistemi ile entegrasyon. End-to-End Integrated Business Intelligence Platform SQL Server 2005 analytical uygulamalar için tam bir BI platformudur.

Aşağıdaki bilgiler bir analiz servisleri tabanlı geliştirilecek uygulamalar için kullanılabilecek araçları tanımlar:

• Design.

• Integrate.

• Analyze.

• Report.

• Manage.

Design Business Intelligence Development Studio, BI programcısı için geliştirilmiş ilk entegre üründür. Visual Studio 2005 üzerine kuruludur. Integrate SQL Server Integration Services (SSIS) veri transferi için geliştirilmiş yeni bir araçtır. Integration Services, Analysis Services ve Reporting Services birlikte çalışarak farklı veri kaynaklarından verileri birleştirir. Analyze Microsoft Data Mining yeni algoritmalarla daha kolay hale gelmiştir. Veriler relational database, multidimensional database üzerinde saklanır. Yeni analytical özelliklerine, Analysis Servisleri, MDX script lerine sahiptir. Report. Reporting Services ise Microsoft BI platformunun analizden yararlanacak kişiye ulaştıran araçtır. Raporlar özelleştirilebilir ve farklı formatlarda elde edilebilir. Manage SQL Server Management Studio ile SQL Server 2005 in bütün bileşenleri yönetilir. Integration Services SQL Server 2005 yeniden tasarlanmış data transfer aracına sahiptir. Bu araç, extraction, transformation, and loading (ETL) platformu olarak ve SQL Server Integration Services (SSIS) olarak adlandırılır. SSIS şirketlerin farklı veri kaynaklarından gelen verileri entegre etmesini ve analiz etmesini sağlar. Enterprise ETL Platform Bu platform SQL Server 2000 daki Data Transformation Services (DTS) in devamıdır. SSIS ise SQL Server 2005 te yenidir. SSIS kurumsal düzeyde ETL (extraction, transformation ve loading) uygulamaları geliştirmeyi sağlar. SSIS tümüyle programlanabilir ve genişletilebilir bir ortamdır. Analysis Services SQL Server 2005 Analysis Servisleri şirket verilerinin klasik verilerinin, OLAP verilerinin ve data mining verilerinin standart ve entegre bir görüntüsünü oluşturur. Unified Dimensional Model OLAP analizi ve ilişkilse raporlarıyla birlikte Analysis Servislkeri metadata modeline sahiptir. Analiz servisleri içindeki küp ve boyutlar (dimensions) Unified Dimensional Model (UDM) olarak tanımlanır. UDM ticari kavramları, hesaplamaları içeren merkezi bir metadata repository dir. Data Mining SQL Server 2005 Data Mining, çözüm modeli geliştirmek için kullanılan bir BI teknolojisidir. Reporting Services Reporting Services Microsoft BI platformunun bilgi çalışanlarının şirket verilerine erişimesini sağlar. Reporting Servisleri server-tabanlı bir enterprise raporlama ortamıdır. Raporlar değişiki formatlarda elde edilebilir.

SQL Server 2005 ın entegre bir bileşeni olan Reporting Services şunları sağlar:

• Yüksek performanslı rapor işleme ve formatlama aracı. • Raporları yaratmak, görmek ve yönetmek için komple bir araç.

• Farkı raporlama çözümlerinin entegre edilebileceği açık bir mimari. Relational ve OLAP Raporları İlişkisel veriler üzerine kurulur raporlar yararlıdır, ancak ek olarak eklenen analytic (çözümsel) yetenekleri raporlamayı daha güçlü kılar.

SQL Server 2005 relational ve OLAP verileri üzerinde çalışmak üzere query editor;

SQL Query Editor ve MDX Query Editor sağlar. Report Builder Report Builder, SQL Server 2005 Reporting Services lerinin yeni bir bileşenidir. Şirket kullanıcılaırnın kendi raporlarını oluşturmalarını sağlar. Report Builder, Reporting Services platformunun üstünlüklerini kullanır ve son kullanıcılara raporlamada kolaylıklar sağlar. Report Builder kullanıcı arabirimi bilinen Microsoft Office üzerine kurulur. Microsoft Excel ve Microsoft PowerPoint. Report Builder browser aracılığıyla ulaşılan bir ClickOnce uygulamasıdır. Report Builder kullanıcıların raporlara metin eklemesini, formatlamasını sağlar. Ayrıca raporlara yeni alanlar ve hesaplamalar da eklenebilir. Üretilen raporlar değişik formatda elde edilebilir. PDF, Microsoft Excel, vb. Microsoft Office ile Entegrasyon Reporting Services içindeki Report Server ile elde edilen raporlar. Microsoft SharePoint Portal Server mantığında çalışır. Bu raporlara Microsoft Word ya da Excel gibi Microsoft Office System uygulamalarıyla erişilebilir.

Yazar ceyhun çamlı \\ tags: SQL Server